Select Page

Als we de verwachting van de huizenmarkt op lange termijn in kaart willen brengen. Moeten we eerst gaan bekijken waar we in de toekomst gaan wonen. De afgelopen 10 jaar trokken steeds meer mensen richting stedelijk gebied, vooral in de randstad groeide het aantal inwoners vors. De vraag is hoe sterk deze trend zich in de toekomst voortzet. We kunnen niet in de toekomst te kijken, maar we kunnen wel een goede indicatie geven. Macro factoren hebben grote invloed over hoe Nederland zich gaat ontwikkelen. Hoe groot is de behoefte aan nieuwe infrastructuur, zorg, werkgelegenheid en welvaart?

Aanleiding

Dit artikel is geschreven naar aanleiding van het onderzoek van Het Planbureau voor de leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB). De uitkomsten van het onderzoek laat ons verschillende perspectieve zien. De verstelijking kan zich verder doorzetten. Ook een toekomst met minder stedelijke concentratie behoord tot de mogelijkheden of dat de bevolking zich meer verspreid over verschillende gebieden in het land. Het (PBL) en (CPB) hebben hun toekomstverkenning naar de welvaart en leefomgeving uitgewerkt voor Nederland tot 2050.

Terug in de tijd

Als je 30 jaar in de toekomst wil kijken doe je er verstandig aan om eerst terug in de tijd te gaan. Wat we zien is dat er sinds 1970 forse verschuivingen in verschillende delen van het land heeft voorgedaan. Daarbij maken we verschil tussen de randstad (Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland), de Intermediaire Zone (Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel) en Overig Nederland (Groningen, Friesland, Drenthe, Zeeland en Limburg). In de periode 1970 tot en met 1985 groeide de bevolking in de randstad het minst hard. Integendeel, de vier grote steden verloren bijna een kwart van hun inwoners. Echter, de intermediaire zone groeide het sterkst met een vijfde deel. Vanaf ongeveer 1985 vond er een omslag plaatst. De randstad begon harder te groeien dan de rest van Nederland en vanaf 2008 is deze trend sterker toegenomen. Niet alleen de vier grote steden groeiden hard, maar ook een aantal middelgrote steden kwamen in een periode van sterke groei terecht. Dat kwam onder meer door de ontwikkeling van het onderwijs en doordat er werkgelegenheid werd gecreëerd door de toenemende vraag naar dienstverlening. Daardoor trokken veel jongeren en buitenlandse emigranten naar de stad.

bevolkingsontwikkeling in steden

Hoe gaat dit zich verder ontwikkelen?

Na 1985 zijn de randstad en de andere stedelijke regio’s het hardst gegroeid. Er zijn vier belangrijke macro factoren die invloed hebben of de trend zich voortzet: demografische ontwikkelingen, technologie, stedelijke ontwikkeling en woonvoorkeuren. Stedelijke ontwikkeling wordt ook wel agglomeratiekracht genoemd. Mensen en bedrijven in de steden worden steeds productiever in vergelijk met andere plekken in Nederland. Ze hebben betere voorzieningen, een brede arbeidsmarkt en kunnen makkelijker aan kennis en informatie komen. Dit kan een doorslaggevende factor zijn waardoor mensen en bedrijven naar de stad toetrekken. Doordat de stad betere mogelijkheden biedt voor kennisuitwisseling stimuleert het de ontwikkeling van nieuwe technologie. Op lange termijn leidt de ontwikkeling van nieuwe technologieën  tot een meer gespreide groei van de bevolking.

De vier toekomstperspectieven

Concentratie gebieden

Sterke stedelijke concentratie

Wanneer de bevolking en economische groei aanhoudt verwachten we dat de verstelijking zich voortzet. Want werkgelegenheid en immigratie gaan hand in hand met verdere verstedelijking en agglomeraties. Net zoals nu trekken mensen die buiten Nederland wonen richting de Nederlandse steden, maar ook jongeren uit andere delen van het land gaan naar de stad toe om te studeren of te werken. Nadat ze eenmaal een gezin hebben opgebouwd blijven ze meestal in de stad wonen, aangezien ze de nabijheid van de stedelijke faciliteiten en hun werk op prijs stellen. Daarnaast is de natuurlijke aanwas in de stad groter dan elders in het land. Daardoor is een sterke concentratie in steden zoals Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven zichtbaar.

 Matige stedelijke concentratie

Wanneer de economie, bevolkingsgroei, immigratie en de toestroom van jongeren naar de stad stabiliseert. Zal de natuurlijke aanwas verminderen. Met als gevolg dat de trend van stedelijke concentratie wel doorzet in de randstad en daarbuiten, maar een stuk lager dan in het hierboven genoemde scenario. De mate van concentratie zwakt dus af.

Scenario matige suburbanisatie  

Wanneer er een sterke welvaartsgroei is geven mensen de voorkeur aan ruime woningen op locaties in groene woonmilieus. Doordat de technologie zich heeft ontwikkeld kunnen mensen zich permitteren om ver van de stad af te wonen. Ze hebben de mogelijkheid om thuis te werken, online boodschappen te bestellen, online te shoppen en teleonderwijs te volgen. Ze hoeven de deur niet meer uit. Ook kleinere steden ontwikkelen zich, ze kunnen een steeds interessanter pakket aanbieden om inwoners te behouden of naar zich toe te kunnen trekken. De inwoners kunnen zich sneller verplaatsen op een comfortabeler manier. Doordoor zijn zij bereid om grotere afstanden af te leggen. Dit zal ertoe leiden dat mensen buiten de randstad willen gaan wonen, vooral plekken met een aantrekkelijk natuurlandschap. Dit fenomeen wordt ook wel suburbanisatie genoemd.

Scenario sterke suburbanisatie

Wanneer we in een periode van zwakke economische en demografische groei terecht komen, gaan we uit van een lage verstedelijken concentratie. Niettemin zet de verstelijking zich voort, echter de concentratie zal zich beperken tot enkele stedelijke regio’s.  Doordat in bepaalde gebieden de bevolking krimpt zullen bedrijven en inwoners verhuizen. Met als gevolg dat er leegstand ontstaat en dat woningen dreigen te vervallen. Inwoners en bedrijven trekken dan grotendeels weg naar stedelijke regio’s. Vooral steden die in de randstad liggen.

Waar gaan we in de toekomst wonen

Bevolkingsontwikkeling

De vier toekomstperspectieven zijn uitgewerkt aan de hand van het Tigris XL kwantitatief model. Hieronder beschrijven we de vier toekomstontwikkelingen aan de hand van de hierboven genoemde toekomstperspectieven.

bevolkingsstijging 30 jaar

Sterke stedelijke concentratie

De bevolking zich gaan vestigen in de sterkst verstedelijken regio’s. Ongeveer 70 % van de bevolkingsgroei zal zich in de randstad gaan vestigingen en dan met name in Haarlem, Zaanstad, Amsterdam en Utrecht. Ook in andere delen van de land neemt de bevolkingsgroei toe, maar niet zo sterk als in de Randstad. Daarnaast zal in de intermediaire zones de bevolking ligt groeien. In de overige delen van Nederland (Noord-Holland, Zeeland en Limburg) zien we dat de bevolking sterk is vergrijsd. Hierdoor zal in deze gebieden de groei langzaam toenemen of zal er een krimp (blijven) plaats vinden ondanks de nationale bevolkingsgroei. Deze krimp kan maximaal oplopen tot 25 procent in 2050. Dit heeft alles te maken met achterblijvende economische ontwikkelingen en de voorzieningen die in deze regio’s achteruit gaan.

Matige stedelijk concentratie

De trek naar de Randstad neemt in de loop der tijd af. Echter is de groei dan nog steeds sterker dan in de andere gebieden. De oorzaak hiervan is de jongere bevolkingsopbouw. Dit verschil zal rond het jaar 2030 afnemen omdat de bevolking landelijk krimpt of stabiliseert. Vooral in de overige delen van het land zal een krimp zichtbaar zijn.

Hoge suburbanisatie

De bevolking groeit vooral in de intermediaire zone. Dit komt doordat er in dit scenario een sterke behoefte is om te wonen in een groene woonomgeving. Ook door technologische ontwikkelingen wordt de afstand naar de stad minder belangrijk en de woning prijzen zijn in deze zone lager. De verwachting is dat na 2030 de groei in de intermediaire zone sterker zal zijn dan in de stad.

Conclusie

Omdat we niet in de toekomst kunnen kijken, spreken we een verwachting uit aan de hand van scenario’s. Deze scenario’s geven ons inzicht in mogelijke regionale ontwikkelingen. In alle toekomstbeelden zien we dat de Randstad tot 2030 in vergelijking met andere delen van het land het sterkst groeit. Dit komt doordat de concentratie trend naar de stad niet van de één op de andere dag veranderd. Echter wordt na 2030 de toekomst onzekerder. De bevolkingsgroei groeit minder hard of gaat zelfs krimpen. Het is mogelijk dat de stedelijke concentratie zich na deze periode voortzet. Als dit scenario zich voordoet zullen in een aantal regio’s sterke krimp plaatsvinden. Anderzijds is een spreiding in de intermediair zone mogelijk. Bij voorhand kunnen we niet zeggen welk scenario meer zekerheid biedt. Waardoor de onzekerheid welk scenario plaatsvindt groot is.  Het is dus zaak voor de overheid, gemeentes, investeerders en projectontwikkelaars om het beleid flexibel te plannen, goed te monitoren en na te denken hoe zij kunnen schakelen wanneer zich een ander scenario voordoet.

Bekijk ook deze artikelen

Hoe kan je geld verdienen met beleggen

Hoe kan je geld verdienen met beleggen

Beleggen lijkt heel makkelijk. Toch is een gedegen onderzoek belangrijk om rendement te genereren. Want als je hier niet écht mee bezig bent, dan loert het gevaar dat je verlies gaat maken. Het klinkt allemaal heel voor de hand liggend. Toch is dit een belangrijke voorwaarde voor groei. Want als je hier niet écht voor openstaat, dan loert het gevaar dat je kapitaal in rook opgaat.

De huizenmarkt in Amsterdam: Er moet meer worden gebouwd

De huizenmarkt in Amsterdam: Er moet meer worden gebouwd

De gemeente Amsterdam moet veel meer vaart maken met de nieuwbouw van woningen. Door de schaarste die nu ontstaat lopen prijzen van woningen in de hoofdstad ongewenst hoog op. Dat zegt een breed scala aan partijen tegen Het Financieele Dagblad. Van bouwer, makelaar, ontwikkelaar, belegger tot corporatie. We doen wat we kunnen, reageert de gemeente verwijzend naar de plannen om de komende 10 jaar 50.000 nieuwe woningen te realiseren.

Share This